[ 421 ] « لِكُلٍّ جَعَلْنا مِنْكُمْ شِرْعَةً وَ مِنْهاجاً وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَجَعَلَكُمْ أُمَّةً واحِدَةً ، وَ لكِنْ لِيَبْلُوَكُمْ فِي ما آتاكُمْ فَاسْتَبِقُوا الْخَيْراتِ ، إِلَى اللَّهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعاً فَيُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ « 1 » » ؛ « ما براى هر يك از شما شريعت و برنامهء خاصّى قرار داديم و اگر مىخواست ، مىتوانست همه را أمّت واحده قرار دهد ولى مىخواهد شما را در آنچه به شما داده است امتحان كند . پس در خيرات از همديگر پيشى گيريد ، چون همگى به سوى خدا باز مىگرديد پس خبر مىدهد از آنچه كه شما با هم اختلاف داشتيد » . 2 - ترديدى نيست كه آنچه آيه متضمّن و مشتمل آن است ، در شريعت و دين ما ، معمول و متداول است ولى از عمومات و كلّياتى است كه با برنامه خاصّ به آن عمل مىشود ، چون قصاص نفس و عين ، مشروط و منوط به تساوى و برابرى در اسلام و آزادى است و بيشتر مواردى را كه در آن اختلاف بود ، حكايت و بازگو كرديم . همچنين در قصاص اعضاء و جوارح تساوى و برابرى در محل و صفات شرط مىباشد . در نتيجه چشم راست را به جاى چشم چپ بيرون نمىآورند . و گوش راست را به جاى چپ ، كر نمىكنند ، و دندان به غير مقابلش بيرون نمىآورند ، بينى سالم و كامل را به جاى كج بينى و معوج نمىبرند ، و چشم سالم و بينا را به جاى كور و نابينا در نمىآورند و دندان سالم و سفيد را به جاى دندان سياه و پوسيده بر نمىكنند و گوش سالم و شنوا را به جاى گوش كر و ناقص نمىبرند . به غير از اين از موارد ديگر كه به‌طور مفصّل و مطوّل در كتابهاى فقهى ، برگرفته از بيانات نبوى ، ( ص ) و ابلاغ آن از ناحيه امامان علوى ( عليهم السّلام ) مذكور است . انواع جراحات بدن : 3 - « ألجروح » و جملات قبل از آن مثل « و العين و الأنف » تا آخر به نصب و ضمّه آخر آن قرائت شده است . اما « نصب » به دليل عطف بر لفظ اسم « انّ » مىباشد و امّا « رفع » به جهت عطف بر محلّ اسم « انّ » است . امّا « و الجروح قصاص » يعنى : جراحات و زخم‌ها ، داراى قصاص است و آن نيز از مواردى است كه حكم خاصّ خود را دارد ، زيرا اگر جرح و زخم ، مشتمل به خطر باشند ، قصاص آن منتقل به ديه مىشود ، مانند « هاشمه » يعنى وارد كردن ضربه و جراحتى كه استخوان را بشكند ، و « منقلّه »

--> ( 1 ) . سورهء مائده ، آيهء 48 .